Posts tonen met het label thuiswerken. Alle posts tonen
Posts tonen met het label thuiswerken. Alle posts tonen

vrijdag 7 januari 2022

Thuiswerken

 


Lezersvraag: we werken massaal thuis, maar hoe doen we dat veilig? Mocht je nu denken: “Goh, da’s ook lekker op tijd!”, dan kan ik je geruststellen. Enerzijds besteden we natuurlijk al sinds het begin van de pandemie aandacht aan veilig thuiswerken, anderzijds juich ik het toe als collega’s zich – wanneer dan ook – even achter het oor krabben en zich een dergelijke vraag stellen. Bovendien gebruik ik graag de kracht van de herhaling en ga ik dus met plezier in op deze vraag.

Het belangrijkste punt uit ons beveiligingsbeleid is: je verricht je werkzaamheden op zakelijke apparatuur. Bestanden “naar huis mailen” en er vervolgens op je privécomputer mee aan de slag gaan is bij ons simpelweg verboden. En ook niet nodig: je hebt een moderne laptop en je kunt de kosten voor bijvoorbeeld een fatsoenlijk beeldscherm of een toetsenbord declareren. Heb je dergelijke apparatuur al aan je privécomputer hangen en wil je geen dubbele spullen? Koop dan voor een paar tientjes een KVM-switch (Keyboard/Video/Mouse), waarmee je twee computers verbindt met één setje randapparatuur (muis, toetsenbord en beeldscherm) en gemakkelijk tussen beide computers kunt schakelen.

Er is één uitzondering op het bovenstaande: videovergaderen mag wél op privé-apparatuur. Sterker nog, dat mag juist niet op je zakelijke laptop, omdat dan alle videovergaderingen via dezelfde internetverbinding naar buiten zouden gaan en dat zou een te grote belasting voor ons netwerk kunnen zijn. Door op mobiele of privé-apparaten te vergaderen, wordt de benodigde capaciteit uitgesmeerd over de internetproviders van de deelnemers. Maar let op: als je een presentatie moet geven of anderszins informatie wilt delen, dan mag je dat natuurlijk niet naar je privémail sturen. Daarvoor mag je sinds een poosje wél je zakelijke laptop gebruiken.

Een vaak gehoorde vraag is: is mijn wifi wel veilig genoeg voor het werk? Het misschien wat verrassende antwoord luidt: dat doet er niet toe. De verbinding tussen je laptop en de systemen op kantoor is namelijk beveiligd met een VPN, een Virtual Private Network. Alles, wat over de lijn gaat, is versleuteld. Ook al heb je een slecht beveiligd wifinetwerk (of heb je geen flauw idee hoe veilig je wifi is), dat maakt voor het werk niet uit. Overigens is het voor jezelf, voor je privégebruik, wel aan te raden om je daar wat in de verdiepen. Volg op z’n minst de aanbevelingen van je provider op. Daarnaast zou ik de wachtwoorden van het modem en het wifinetwerk wijzigen, zodat je zeker weet dat er geen standaard (fabrieks)wachtwoorden worden gebruikt, die een hacker gemakkelijk zou kunnen achterhalen. Verzin de nieuwe wachtwoorden bij voorkeur niet zelf maar laat ze genereren door een password manager, waar je ze ook veilig in opslaat. Maak ze lekker lang, minimaal twaalf tekens, twintig is beter – je hoeft ze toch niet vaak in te typen.

Veel modems hebben drie wifinetwerken: twee verschillende frequenties voor je eigen netwerk (2,4 GHz, 5 GHz) en een gastennetwerk. Let erop dat je alle wachtwoorden aanpast, en dat het gastennetwerk een ander wachtwoord krijgt dan de andere netwerken. Geef je bezoekers alleen toegang tot het gastennetwerk; dat is gescheiden van je gewone netwerk en dan weet je zeker dat je gasten geen toegang hebben tot jouw gegevens. Let er ook op dat je kinderen alleen het wachtwoord van het gastennetwerk aan vriendjes geven. Dat wachtwoord zou ik, met het oog op het gebruiksgemak, wat simpeler houden.

Zorg ervoor dat huisgenoten en bezoekers geen zicht hebben op vertrouwelijke informatie. Een snelle manier om je werkplek te vergrendelen als je even weg bent is de toetscombinatie Windows-L (de Windows-toets vind je links op je toetsenbord, naast de alt-toets; de L staat voor lock, als in: je werkplek locken).

Thuiswerken betekent niet per se dat je thuis bent als je werkt – je kunt dat in principe overal doen. Ook dan is al het bovenstaande waar. Let er dan wel nog beter dan thuis op dat onbevoegden geen zicht hebben op je scherm. Ga bijvoorbeeld met je rug naar de muur zitten, zodat niemand van achteren kan meekijken. En als je op stap gaat en je laptop meeneemt, wil je dan asjeblieft geen briefje met het wachtwoord in je laptoptas stoppen?

 

En in de grote boze buitenwereld …

 

vrijdag 19 maart 2021

Context is alles

Deze blog zou beter door een socioloog of zo geschreven kunnen worden. Althans, het eerste stuk. Ik heb er even geen bij de hand, dus ik ga het toch maar zelf proberen. Maar houd bij het lezen in het achterhoofd dat ik tijdelijk buiten mijn eigen expertise treed. Zoals het een goede schoenmaker betaamt, keer ik daarna terug naar mijn leest.

Wij gaan iedere dag een stukje wandelen, ter compensatie van het niet naar kantoor fietsen. Daarbij komen we veel collega-wandelaars tegen (en af en toe zelfs een wandelende collega). Als we andere voetgangers tegenkomen vallen er twee dingen op. Ten eerste: bijna iedereen groet elkaar. Niet iedereen – jonge mensen lijken niet te durven en sommige mensen kijken stoïcijns voor zich uit, al dan niet verzonken in hun eigen gedachten of loopritme. Ten tweede: men maakt ruim baan voor elkaar. Langs onze route ligt een stoep en een fietspad. Steevast wijkt één van beide partijen uit naar het fietspad. Soms ligt er een strook gras tussen beide paden en zelfs dan neemt men de moeite om – liefst via een verbindingspaadje, maar desnoods dwars over het gras – de afstandsregel in acht te nemen. Op sommige plaatsen is er geen uitwijkmogelijkheid. Dan gaan koppels achter elkaar en zo ver mogelijk rechts lopen, om de afstand toch zo groot mogelijk te maken. Al deze manoeuvres worden tientallen meters voor het rendez-vous ingezet, om maar duidelijk te maken dat men zijn best doet om bij elkaar uit de buurt te blijven.

Hoe anders was dat (zeker tijdens de eerste coronagolf) in de supermarkt. Toen waren veel mensen zo op hun boodschappenlijstje gefocust, dat afstands- en fatsoensregels vaak het onderspit delfden. Als je er iets van zei, dan kon je soms een stom antwoord krijgen. Elkaar groeten en de ruimte geven waren dan bepaald niet aan de orde. Tegenwoordig schijnt dergelijk gedrag veel minder vaak voor te komen (tenminste, in onze plaatselijke supermarkten – ik heb geen zicht op wat er in de rest van het land gebeurt, je komt tegenwoordig nergens meer hè).

Dat brengt me bij de stelling in de titel van deze blog: context is alles. De wandelaar wandelt in zijn vrije tijd en daardoor in een goede, of op z’n minst neutrale, bui (ik kom zelden woest uit hun ogen kijkende wandelaars tegen). De boodschapper daarentegen is op missie, loopt niet uit liefhebberij maar uit noodzaak door de supermarkt, is misschien getergd omdat-ie een ingrediënt voor het avondeten was vergeten en daarvoor speciaal terug moest komen. De context van de wandelaar nodigt veel meer uit tot voorkomend gedrag dan die van de shopper. Ik heb nog een tweede contextverschil in mijn verhaal naar binnen gesjoemeld: tijd. Het beschreven wandelgedrag speelt in het heden, het winkelgedrag is van een jaartje geleden. Voor de goede orde: ik weet niet of wandelaars destijds ook al zo coronabewust waren en of mensen in wijken buiten de mijne elkaar nog steeds de koppen inslaan in de supermarkt.

Kunnen we de constatering, dat context er toe doet, gebruiken om onze informatiebeveiliging te verbeteren? We doen ons werk tegenwoordig in een andere context dan we tot een jaar geleden gewend waren. Qua apparatuur die we thuis gebruiken maakt het niet uit: je laptop en de zakelijke toepassingen op je mobiele toestellen zijn thuis net zo veilig te gebruiken als op kantoor; ze zorgen zelf voor een goed beveiligde verbinding en zijn daarbij niet afhankelijk van de beveiliging van jouw wifinetwerk. We weten allemaal dat online vergaderen moeizamer verloopt dan in een echte vergaderzaal, maar de meeste dingen die je in zo’n zaal zou bespreken, kun je ook met een gerust hart in de virtuele zaal aankaarten. Voel je de slag die ik om de arm houd? Die is er voor de écht gevoelige zaken. Vaak is je gezonde verstand op dit punt een goede raadgever.

Ik zou me kunnen voorstellen dat thuiswerken tot meer whatsappen heeft geleid, omdat collega’s elkaar minder vaak en ook anders spreken. Dat is wel een punt om bij stil te staan. In een volgende blog zal ik stilstaan bij de wijze waarop berichtenapps zoals WhatsApp van invloed kunnen zijn op de veiligheid en de privacy van onze communicatie. Voor nu volsta ik met het vermoeden, dat de veranderde context gevolgen voor deze aspecten kan hebben. Organisaties doen er goed aan om daarover na te denken.

Momenteel haal je het waarschijnlijk niet in je hoofd om met je laptop in de tuin te gaan zitten werken, maar als de tijd rijp is, moet je je wel afvragen wie er dan allemaal kan horen wat je bespreekt. En als je nu bij een raam aan de straatkant zit, kunnen passanten dan op je scherm gluren? Op kantoor hoef je over die dingen niet na te denken (hoewel, bij sommige bedrijven staan de beeldschermen op de begane grond toch echt naar de ramen gericht), maar in de context van het thuiswerken moet je maar nog eens bewust aandacht schenken aan clear desk, clear screen en, eh, clear garden?

 

En in de grote boze buitenwereld …

 

vrijdag 19 juni 2020

Jurist & beveiliging


Juristen kunnen goede vragen stellen, heb ik gemerkt. Dat wisten we natuurlijk al – ze verdienen er zo ongeveer hun brood mee, lijkt me. Maar soms komen ze dus ook met slimme vragen als het om informatiebeveiliging gaat.

Zo was er onlangs iemand die naar de rechtbank moest en daarvoor afdrukken van documenten nodig had. Ze wist dat ze die niet naar haar privéaccount mocht mailen om ze vervolgens op haar privéprinter af te drukken. Maar ze had wel een alternatief gevonden: bij haar printer hoort een app, waarmee ze vanaf haar iPad ‘rechtstreeks’ kan printen. Gelukkig informeerde ze eerst of het gebruik van die app is toegestaan. Printen op deze wijze is namelijk helemaal niet zo rechtstreeks, maar gaat in veel gevallen via de cloud. Je weet wel, de computer van iemand anders. In dit geval die van Apple, want de bewuste app maakt gebruik van de iCloud. Onze documenten horen niet in de publieke cloud te staan, want we hebben vaak onvoldoende zekerheid over de bescherming van informatie die daar staat en als de servers van die cloud zich buiten Europa bevinden, heb je al gauw met de AVG te maken. Ik kon deze collega nog wel een tip aan de hand doen: je kunt proberen of je printer werkt als je hem met een USB-kabel aan je laptop aansluit. Soms werkt dat (namelijk als er op je laptop een geschikte driver voor die printer staat). Vraag je wel af of je die printjes écht nodig hebt. In de thuissituatie zijn je digitale documenten beter beschermd dan papier.

Een andere jurist ging niet naar de rechtbank, maar zou vanuit zijn eigen huis deelnemen aan een online zitting. Hij vroeg zich af of ‘ze’ in staat zouden zijn om zijn privéadres te achterhalen, bijvoorbeeld middels het gebruikte IP-adres (het adres waarmee een computer aan het internet hangt). De rechtbank zou gebruik maken van Skype for Business en op basis daarvan ben ik eens wat gaan rondneuzen. Ik vond bij Microsoft, de fabrikant van Skype, keurige documentatie over verschillende types contactpersonen en wat die van jou kunnen zien en hoe je dat kunt beïnvloeden. Die handleidingen gaan er echter wel van uit dat je een account hebt; je hebt er weinig aan als je als gast deelneemt aan een sessie. Verder vond ik nog wat onafhankelijke artikelen die beschreven dat je in ieder geval bij het gewone Skype (de niet-businessversie) IP-adressen kunt achterhalen.

Met al die informatie kon ik geen sluitend antwoord op de gestelde vraag formuleren. Adequaat beveiligen betekent dat je kijkt hoe groot een dreiging voor jou is en hoeveel moeite je moet, kunt en wilt doen om je daartegen te beschermen. Ik weet niet hoe spannend deze specifieke zitting zou zijn, maar ik kon deze collega wel een paar tips geven. Ten  eerste: zet wifi uit op het apparaat waarmee je gaat skypen en maak in plaats daarvan gebruik van een 4G-verbinding. Daardoor geef je je IP-adres niet prijs. Als het apparaat zelf geen simkaart heeft, dan kun je de wifi-hotspot van je (zakelijke) smartphone gebruiken. Ten tweede: zet als extra maatregel ‘locatie’ uit op de smartphone. En ten derde, als het een héél spannende zitting is: ga te rade bij een digitaal rechercheur. Overigens waren mijn adviezen een beetje sneu voor deze collega, omdat een smartphone niet bij zijn functie hoort en hij het dus moet doen met een niet-slim toestel. Misschien kan deze case onze werkgever erbij helpen om dergelijke functionarissen ook op het zakelijke vlak de eenentwintigste eeuw binnen te loodsen.

En dan was er nog die collega bij wie thuis werd ingebroken, waarbij zijn zakelijke laptop werd meegenomen. Een klant, wiens persoonlijke gegevens op die laptop stonden en die over de diefstal geïnformeerd was, stuurde een waslijst aan specifieke vragen op, bijvoorbeeld over versleuteling, het blokkeren van de laptop en over tijdstippen. De teamleider van de onfortuinlijke collega, een jurist, kwam via omwegen bij mij terecht en vroeg me te helpen bij de beantwoording van de vragen. De meeste vragen konden in algemene zin worden beantwoord: al onze laptops zijn versleuteld. Ook al haalt de inbreker de harde schijf (vergeef me deze nostalgische term) eruit en koppelt hij haar aan een andere computer, de inhoud blijft voor hem verborgen. Tenzij op die laptop een geeltje met user-id en wachtwoord geplakt zat, natuurlijk. Want voor een legitieme gebruiker – of iemand die over diens credentials beschikt – is de versleuteling transparant, zoals dat zo mooi heet. Zo’n geeltje was er natuurlijk niet, want iedereen weet dat je dat niet moet doen. Als het nodig is om je wachtwoord op te schrijven, dan bewaar je dat niet bij je laptop. De beste plek daarvoor is een password manager op je smartphone.

De inbreker kan nog proberen om een geldige combinatie van user-id en wachtwoord te raden, maar daar heeft hij maar een zeer beperkt aantal pogingen toe. Daarna blokkeert de werkplek en is het over en uit. Een geruststellende gedachte.

En in de grote boze buitenwereld …


... doen spionnen er ook goed aan om wat beter over informatiebeveiliging na te denken.

... wordt Australië aangevallen.

... heeft China een quantumverbinding gelegd over een grote afstand. Een dergelijke verbinding is zowat onkraakbaar.

... geeft dit artikel een kijkje in een desinformatiecampagne.

... is het in Amerika kennelijk raadzaam om een burner phone mee te nemen naar een demonstratie. Dit is een handleiding voor het inrichten van een demonstratiemodel.

... stopt Intel bescherming tegen malware in z’n processoren.

... kijkt de Autoriteit Persoonsgegevens kritisch naar TikTok.

... stoppen je slimme apparaten ermee als het root-certificaat verloopt.

... loopt de jeugdzorg achter met informatiebeveiliging.

... moet je nog steeds niet zomaar alle QR-codes scannen.

... moet een Zuid-Afrikaanse bank miljoenen bankpassen vervangen omdat de master key is gestolen.

... maakt de politie ook graag gebruik van social media.

... is het nu toch echt tijd om Flash Player op te ruimen, zegt de fabrikant.

... uit deze professor zich kritisch over corona-apps die gebruikmaken van de technologie die Apple en Google hiervoor bieden.


vrijdag 1 mei 2020

Thuiswerken


Sinds we thuis zitten te werken, biedt ons intranet een podium aan medewerkers om te bloggen over hoe zij het ervaren om continu thuis te werken. Onlangs beschreef een collega op die plek hoe hij aan de telefoon ruzie kreeg met een klant. Later die dag belde de klant terug om zich te verontschuldigen. Het thuiswerken kreeg de schuld: de man bekende dat hij tijdens het eerste telefoontje geen stropdas droeg, waardoor hij zich nonchalanter dan anders had gedragen. Onze collega keek ook eens kritisch naar zijn eigen outfit en schaamde zich vervolgens met terugwerkende kracht voor het vale T-shirt en de kanariegele HappySocks met aardbeien én knalroze tenen en hielen. De beide gesprekspartners concludeerden dat hoe je erbij zit (kleding, maar ook lichaamshouding) van invloed is op hoe je je gedraagt.

Een andere collega had die blog ook gelezen en vroeg mij: zou het thuiswerken nog invloed hebben op hoe veilig je werkt? Laten we eens kijken wat zoal van invloed is op de informatiebeveiliging tijdens je werk.

Het beveiligingsniveau daalt alleen al doordat je thuis zit en niet de fysieke bescherming van het kantoorgebouw geniet, zou je kunnen denken. Maar wacht eens even: is dat echt wel zo? Hoe vaak heb je op kantoor een wildvreemde zien rondlopen waarvan je geen flauw idee had wat hij kwam doen, en hoe vaak heb je dat thuis meegemaakt? Voor mijzelf staat die laatste teller gelukkig nog op nul, en dat zal voor de meesten van ons gelden. Op kantoor daarentegen kwam ik iedere dag wel mensen tegen die ik niet persoonlijk ken.

Thuis is ook het te beschermen belang, zoals dat gewichtig heet, kleiner: meestal gaat het om één zakelijke laptop (en wat je daarmee kunt). Terwijl het op kantoor om honderden laptops, een bedrijfsnetwerk en misschien wel een compleet datacenter gaat. Een onopgemerkte indringer kan dus op kantoor meer schade aanrichten dan bij jou thuis (ik beperk me hier even tot schade voor de organisatie). Bovendien is er – doordat de meesten van ons thuis werken – op kantoor minder te halen, én er lopen amper vreemden rond omdat afwezige medewerkers geen bezoek krijgen.

De kernvraag luidde echter: beïnvloedt het thuiswerken je gedrag? Zou best kunnen. We hameren er steeds op dat je je werkplek moet vergrendelen (de toetscombinatie ÿL – met de L van lock – werkt het snelst) als je wegloopt, ook al is het maar voor even. Dat heeft enerzijds te maken met het need to know-beleid: iedereen heeft autorisaties die hij nodig heeft om zijn werk te kunnen doen en het is niet de bedoeling dat je via het onbewaakte account van een collega opeens meer kunt. Anderzijds is het locken van je werkplek natuurlijk ook een maatregel om jezelf te beschermen tegen indringers op bijvoorbeeld je e-mail of je personeelsdossier. Maar hoe zit dat thuis? Daar zit je in de meeste gevallen alleen of met je gezin. Hoeveel dreiging gaat daarvan uit?

Misschien zit je aan de eettafel te werken, die voor het raam aan de straatkant staat, en hebben passanten vrij zicht op je beeldscherm. Kijk, in zo’n geval kun je het je niet permitteren om je werkplek open te laten staan als je even wegloopt. Een foto van een open scherm doet het goed op social media, zelfs als er geen vertrouwelijke informatie op staat – het feit dat er iets te zien is, kan al gauw voldoende aanleiding voor publieke verontwaardiging zijn.

Thuis kunnen we niet printen. Ik heb daar nog geen klachten over gehoord, maar ik kan me voorstellen dat mensen die gewend zijn om van papier te werken dit lastig vinden. Misschien ligt de verleiding op de loer om iets ‘naar huis’ te mailen om het alsnog te kunnen afdrukken. Maar dat mag dus niet (tenzij het openbare informatie betreft).

We bellen en videovergaderen wat af dezer dagen. We kunnen met een man of vijf telefonisch vergaderen, en daarbij komt het wel eens voor dat opeens een vreemde in het gesprek zit. Dat is iets om alert op te zijn. Hang op en begin opnieuw als dit gebeurt. Bij videovergaderen heb je letterlijk meer zicht op wie er meedoet, al ben je – afhankelijk van de schermgrootte – bij grotere groepen al gauw het overzicht kwijt en moet je heen en weer swipen om iedereen te kunnen zien. Daarnaast is er nog steeds discussie over hoe veilig videovergaderen nou eigenlijk is, of je vertrouwelijke zaken kunt bespreken. Sommige systemen zijn veiliger dan andere, zoveel is duidelijk. Maar ik blijf het een onprettig idee vinden om via servers van een Amerikaans bedrijf te communiceren over interne zaken. Daarom houd ik vast aan de belangrijkste gedragsregel: gebruik je gezond verstand tijdens het beeldbellen.

Uit onderzoek van Flitsmeister blijkt dat weggebruikers zich voorbeeldig aan de nieuwe maximumsnelheid op de snelweg houden. Terwijl deskundigen chaos hadden voorspeld bij invoering van de honderd. Een verkeerspsycholoog legt in de krant uit dat dat met corona te maken heeft: ons oerinstinct dicteert dat we ‘bij de kudde blijven’ als er iets groots gebeurt, omdat de kudde veiligheid biedt. En daar hoort bij dat we geen regels durven te overtreden.

Het antwoord op de gestelde vraag luidt dus: ja, het thuiswerken beïnvloedt de veiligheid van het werken, zowel in positieve als in negatieve zin. Laten we met z’n allen alert zijn op de nadelige effecten.

Volgende week verschijnt er geen Security (b)log.


En in de grote boze buitenwereld …


… ... kon een plaatje ervoor zorgen dat alle bedrijfsaccounts in videovergaderdienst Microsoft Teams door kwaadwillenden konden worden overgenomen.

... lekt de app van NL-Alert persoonsgegevens. Verwijder de app, adviseert de minister.

... heeft een eerder datalek bij het Donorregister zes miljoen mensen geraakt.

... spreekt de uitvinder van Bluetooth zich uit over het gebruik van zijn technologie in corona-apps.

... is burgerrechtenbeweging EFF nog niet zo te spreken over de systemen van Apple en Google voor contactonderzoek.

... prijzen spionagebedrijven hun producten nu aan in de strijd tegen corona.

... heeft een bedrijf in Nederland een hoge privacyboete gekregen omdat ze vingerafdrukken gebruikten voor aanwezigheids- en tijdsregistratie.

... verbergen criminelen hun phishing-aanvallen met behulp van CAPTCHA’s.

... zitten Chinese en Iraanse spionnen in onze digitale infrastructuur.

... denkt Disney je aan hun gebruiksvoorwaarden te kunnen binden als je een bepaalde hashtag gebruikt.

... pleit het Centraal Planbureau voor meer regels voor IoT-apparatuur.

... prijst dit krantenartikel slimme deurbellen aan, zonder enige aandacht te besteden aan de beveiliging van deze IoT-apparaten.

... geeft ethisch hacker Rickey Gevers in kinderprogramma Zapplive beveiligingstips, vooral over wachtwoorden. Spoel door naar 5:20.


vrijdag 20 maart 2020

Zegeltjes


De ene supermarkt geeft nog wel spaarzegeltjes, de andere niet meer. Uit vrees dat ze je besmetten, want de zegels gaan door hun handen en vervolgens lik jij eraan, dat idee. Volle spaarzegelboekjes worden niet meer ingenomen, want daar zit jouw opgedroogd speeksel in en wie weet waar dat nog toe in staat is. Bij de kassa’s hebben ze een soort rijbaanmarkering aangebracht om je te helpen de anderhalve meter afstand tot de medemens in acht te nemen waar onze premier zo op hamert. In de ene winkel waren ze daar handiger in dan in de andere; de mensen moeten de getapete strepen en kruisen ook gemakkelijk kunnen begrijpen. En de caissière is een soort lokettiste geworden, achter haar plexiglazen plaat.

Ja, het zijn onwerkelijke tijden.

Maar ondertussen zijn we wel aan het werk. Het ganse kantoorvolk zit thuis met de laptop aan de keukentafel – of, als je, zoals ik, geluk hebt, achter een heus bureau met beeldscherm, toetsenbord en muis. Allemaal privéspullen die ik ook op mijn reguliere thuiswerkdag gebruik en waar ik nu extra blij mee ben.

Veel collega’s delen de ervaring dat het thuiswerken, nu iedereen dat doet, veel intensiever is dan het werken op kantoor. We chatten, bellen en videovergaderen wat af. Bellen met één andere persoon kan, via het gsm-netwerk, al best lastig zijn; de verbinding is lang niet altijd perfect (die vaste lijnen waren zo gek nog niet). Laat staan als je met meerdere mensen tegelijk belt. Het gsm-netwerk is dan in theorie wel full-duplex, maar in de praktijk blijkt toch dat er maar één tegelijk kan praten. Valt iemand je in de rede, dan stop je abrupt met praten, maar die ander doet dat ook, omdat hij beseft dat je nog niet was uitgepraat. Dan blijft het even stil, waarna beiden tegelijk zeggen: “Ja, zeg het maar.” Door kleine vertragingen in de verbinding is bellen zo soms een moeizame onderneming. En we bellen wat af dezer dagen. Want we moeten natuurlijk wel blijven vergaderen, anders droogt onze werkvoorraad op.

Mensen zijn creatief in het vinden van technische televergaderhulpmiddelen. Een kleine bloemlezing van wat ik deze week allemaal voorbij zag komen: Skype, FaceTime, WhatsApp, Signal, Facebook Messenger, KPN ‘mijn vergadernummer’, Zoom, Webex, iCloud, Google Drive, Dropbox, WeTransfer. En allemaal gingen ze vergezeld van de vraag: mogen we dit gebruiken?

Nee. Niet bij ons.

Kijk, dat zit zo. Al deze diensten zijn clouddiensten. Dat betekent dat ze op de computer van iemand anders draaien. Daardoor hebben wij geen controle over wie er meekijkt en -luistert en waar bestanden worden opgeslagen. Als overheidsorganisatie vinden we dat eng. En dus hebben we daar beleid voor. In het kort: we maken geen gebruik van de publieke cloud. Dat heeft alles te maken met het beveiligingsaspect vertrouwelijkheid, maar soms ook met privacy. De AVG bepaalt nu eenmaal dat persoonsgegevens niet buiten Europa mogen worden opgeslagen (nauwkeuriger: niet buiten de Europese Economische Ruimte: de EU plus Liechtenstein, Noorwegen en IJsland).

We hebben gelukkig wel alternatieven in de aanbieding (in de interne versie van deze blog staat hier een link naar een lijstje). Ja, ik weet ook wel dat deze diensten niet altijd perfect aansluiten bij wat je privé gewend bent, maar hé, we zullen het ermee moeten doen (tenzij het management mocht besluiten dat dit tot een onacceptabele situatie leidt).

Sommige diensten zijn misschien niet voor iedereen beschikbaar omdat het aantal licenties beperkt is. In zo’n geval kun je je afvragen of het ook een tandje minder kan: moet ik écht videovergaderen, of kan ik ook met alleen spraak uit de voeten? Misschien kun je een document vooraf met elkaar delen.

Cybercriminelen werken ook thuis. En sommigen maken misbruik van de crisis. Juist nu moeten we met z’n allen extra alert zijn en ons aan de regelgeving houden. De sociale controle, die ons op kantoor scherp houdt, is grotendeels verdwenen. Maar we kunnen elkaar ook telefonisch blijven aanspreken op het naleven van de richtlijnen. Juist nu. Je zet toch ook je virusscanner niet uit als de virusdreiging toeneemt?

En in de grote boze buitenwereld …


... hoor je het hier ook nog eens van een ander.

... zijn er wel meer samenwerkingsdiensten die het even moeilijk hebben onder de zware belasting.

... blijft de AVG gewoon van kracht. Maar een land kan wel noodwetgeving introduceren om bijvoorbeeld niet-geanonimiseerde locatie-informatie te kunnen verwerken.

... kun je er best wel last van hebben als de politie kan zien dat je bij een plaats delict in de buurt was.

... waarschuwt de politie voor cybercriminelen die de coronacrisis schaamteloos misbruiken.

... ziet de Fraudehelpdesk daarentegen nog nauwelijks gevallen van corona-phishing.

... zit er toch nog een greintje fatsoen in sommige cybercriminelen.

... worden slimme speakers (die eigenlijk slimme microfoon zijn) steeds beter in privacy.

... kan Chinese technologie nu ook gemaskerde mensen herkennen.

... heeft een investeringsfirma in Hong Kong ruim vijf miljoen dollar verloren door een e-mailscam.

... was het kantoornetwerk van de Europese organisatie van elektriciteitsnetwerkbeheerders gehackt.

... maken hackers gebruik van verborgen mobiele apps.