Posts tonen met het label organisatie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label organisatie. Alle posts tonen

vrijdag 19 september 2025

Achter de Douane

Afbeelding via Pixabay

“Achter de Douane kocht ik een horloge,” zei Merlijn Kaiser in de roman Magnus van Arjen Lubach. Het boek is een aanrader, maar dit zinnetje vraagt even om aandacht.

Merlijn bevond zich op Schiphol en nam een vlucht naar Stockholm. Je komt dan slechts één instantie tegen die een controle uitvoert: security. Excuus voor de wat vage benaming, maar zo noemt de luchthaven het zelf. Ze bedoelen de controle van je handbagage en van jouzelf, waarbij wordt gekeken of je niks bij je hebt wat de vlucht in gevaar kan brengen. Zoals een schaar of explosieven, om maar wat te noemen.

Op vluchten buiten het Schengengebied (dus grofweg buiten Europa) kom je ook nog de Koninklijke Marechaussee tegen, die je paspoort controleert. Dat is dus niet de Douane. Die kom je bij vertrek uit Nederland bijna nooit tegen; de Douane is alleen geïnteresseerd in goederenverkeer. Dus, beste Merlijn, er is geen ‘achter de Douane’ als je Nederland verlaat. Je komt deze dienst alleen tegen als je terugkeert uit het buitenland. Je weet wel, als je je koffers hebt opgehaald, vlak voor de schuifdeuren waar de afhalers op je staan te wachten.

Het gebeurt wel vaker dat verantwoordelijkheden worden verward. Vroeger werd in veel organisaties gedacht dat informatiebeveiliging iets was waarvoor de IT-afdeling verantwoordelijk was. En de IT-afdeling zelf vond dan weer dat de security-afdeling het allemaal moest regelen. Gek genoeg was dat ook de tijd waarin het kon gebeuren dat er van een bepaald systeem geen back-up werd gemaakt omdat de klant (‘de business’) daar niet om had gevraagd. Vanuit de ene kant werd gedacht dat het allemaal zou worden geregeld, terwijl aan de andere kant strikt aan de opdracht werd voldaan – en niet meer dan dat.

Nu is het omgekeerd. De business beseft (grotendeels) dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor het op orde hebben van hun beveiliging, dat ze daar eisen aan mogen en moeten stellen. Tegelijkertijd zijn er veel standaardmaatregelen ingevoerd. Als je een auto koopt, hoef je niet te eisen dat hij met remmen, veiligheidsgordels en airbags wordt geleverd; dat heeft de wetgever voor je geregeld. Ook op het gebied van informatiebeveiliging is er wet- en regelgeving, waarin de minimale eisen zijn beschreven waaraan een systeem moet voldoen. Uiteraard kan een organisatie of een interne klant hogere eisen stellen, als uit een risicoanalyse blijkt dat dat nodig is. Want je treft nooit zomaar maatregelen hè.

Wat dan weer niet betekent dat er geen ad hoc-maatregelen kunnen worden getroffen. Dat kan bijvoorbeeld wanneer securitymensen een gevaarlijke situatie aantreffen. Want we zijn dan weliswaar niet van ‘het allemaal regelen’, maar we zijn er wel voor verantwoordelijk dat de organisatie veilig is. Daarbij passen we soms professional judgement toe. Een mooie term die in feite betekent: dit moet nu zo omdat ik, vanuit mijn functie, oordeel dat het nodig is. En vertrouw er maar op dat dit oordeel is gebaseerd op vakkennis.

Terug naar Merlijn Kaiser. Waar kocht hij dat horloge nou eigenlijk? Schiphol kent twee grote winkelgebieden: eentje waar je de luchthavengebouwen betreedt, en eentje achter security. Dáár kocht hij dat horloge. Zonder ook maar één douanier te hebben gezien. Maar verder is het een geweldig boek.

  

En in de grote boze buitenwereld …

 

vrijdag 14 februari 2020

Heel Holland


Heel Holland bakt rust op drie pijlers: receptuur, vakmanschap en jurering. De thuisbakkers tonen in de tent hoe goed ze in de eerste twee zijn; voor de derde zijn ze volledig afhankelijk van de smaak van de tweehoofdige jury.

Ik herken mijn eigen vak hierin (anders was ik er niet over begonnen). Een recept bestaat uit twee delen: de lijst van ingrediënten en de bereidingswijze. Onze ingrediënten zijn virusscanners, firewalls, authenticatie- en autorisatiesystemen, wet- en regelgeving, normenkaders en gedragsregels – en nog een heleboel meer dingen. De bereidingswijze geeft aan hoe je deze ingrediënten samen moet verwerken om tot het beste resultaat te komen. Zoals de bakker per recept bepaalt hoe hard zijn mixer moet draaien, zo moeten een virusscanner en een firewall geconfigureerd worden, zodat je in de gegeven omstandigheden tot het gewenste resultaat komt.

Ook het op de juiste wijze toepassen van wet- en regelgeving, normenkaders en gedragsregels hoort bij de bereidingswijze, maar dan zijn we inmiddels bij de tweede pijler aanbeland: vakmanschap. Tweehonderd gram bakmeel, boter en suiker afwegen lukt iedereen nog wel. Maar wat is de juiste manier om deze te mengen, en wanneer moeten de eieren erbij? En moet dat dan één voor één of allemaal tegelijk? Maakt het überhaupt iets uit? Het toepassen van onze beveiligingsregels werkt net zo. Als je een systeem beheert, dan moet je begrijpen wat zo’n regel in jouw context betekent, en hoe je haar naar dat systeem vertaalt. Als je eindgebruiker bent – en dat zijn we allemaal – dan moet je al die regels zien toe te passen op het gebruik van je laptop, tablet en telefoon. Hoe beter ons aller vakmanschap, hoe beter het resultaat wordt.

Een cake moet er niet alleen maar mooi uitzien, hij moet ook eetbaar (en bij voorkeur lekker) zijn. Als je er een dikke laag glazuur overheen gooit, dat ziet dat er misschien wel strak uit, maar het ding wordt er ook mierzoet van. Evenzo streven we niet naar maximale beveiliging, maar naar optimale beveiliging: je moet in de eerste plaats met een systeem kunnen werken, en dan op zo’n manier dat je beschermd bent tegen de specifieke dreigingen waar je mee te maken hebt. In de cake-analogie zou de bakker vanuit gebruiksgemak kunnen denken dat het handig is om de oven in de hoogste stand te zetten, omdat de cake dan lekker snel klaar is. Daardoor zal hij echter aan de buitenkant verbranden en binnenin niet gaar worden. De bakker kiest dus de optimale temperatuur, zodanig dat de binnenkant gaar is wanneer de buitenkant lekker bruin is.

In onze organisatie heb je vrije toegang tot het internet; we blokkeren alleen sites met een beveiligingsrisico en sites die in een categorie vallen die van hogerhand ongewenst is verklaard (gokken, porno, softwaredownloads, cloudopslag en zo). Je mag dus overal bij, tenzij het op de blacklist staat. Ben je echter bijvoorbeeld data-analist, waardoor je bij ‘veel’ gegevens kunt, dan is het omgedraaid: je mag alleen naar sites die op een whitelist staan, en de inhoud van die whitelist wordt getoetst. Andersom kan ook: in bepaalde functies moet je zelfs naar sites kunnen waar gewone medewerkers niets te zoeken hebben. En ook dat is mogelijk, maar dan verlangen we meer alertheid van de medewerker. Zo gaan technische en organisatorische maatregelen hand in hand.

In het tv-programma zie je dat de juryleden regelmatig al tijdens het bakken tips geven en soms zelfs in een pannetje staan te roeren, als een kandidaat even handen tekort komt. Voor de beveiligingsadviseur is dat de kern van zijn werk. We roepen niet achteraf als een jurylid bij een talentenjacht wat je allemaal fout hebt gedaan, maar we helpen je waar we kunnen om een goed resultaat te halen. Daarbij blijf jij wel baas in eigen keuken, of in organisatietaal: beveiliging is een lijnverantwoordelijkheid. Wij helpen je waar nodig aan ingrediënten en we verbreden en verdiepen waar nodig je vakmanschap met onze inzichten, bijvoorbeeld als het gaat om het interpreteren van regelgeving.

Is er dan geen jury die oordeelt over je prestaties op beveiligingsgebied? Maar wel degelijk: het management. Daar moesten ze in het begin nog wel aan wennen. Maar dat besef moet zo langzaamaan toch in iedere zichzelf respecterende organisatie zijn doorgedrongen. En anders helpen we ook op dát gebied graag een handje.

Neem nog een cookie.

En in de grote boze buitenwereld …


... draagt ook de ouderenbond een steentje bij in de bestrijding van WhatsApp-fraude.

... maakt prof. Robbert Dijkgraaf zich zorgen over de manier waarop we met onze privacy omgaan.

... konden de Duitse en Amerikaanse inlichtingendiensten decennialang wereldwijd inlichtingen verzamelen bij zowel vriend als vijand, dankzij afgezwakte crypto-algoritmes. Ook Nederland speelde hierin een rol.

... moet je Emotet niet onderschatten.

... vormt ransomware een kostbaar probleem.

... gebruiken bedrijven andere beveiligingsproducten dan consumenten. AV-TEST testte vijftien corporate solutions.

... verkoopt iemand openlijk ‘kastjes’ waarmee je auto’s kunt stelen. Heb je zo’n auto met keyless entry, berg dan thuis je sleutels (beide!) op in een gesloten blikje. Dat werkt als een kooi van Faraday, die geen radiostraling doorlaat.

... lees je hier de laatste DDoS-trends.

... worden veel mensen digitaal gestalkt door hun (ex)partner.

... overleeft deze Android-malware zelfs een factory reset.

... krijgt de verkoop van gebruikersgegevens door beveiligingsbedrijf Avast nog een staartje.

... moest een sleutelceremonie voor digitale certificaten worden uitgesteld omdat een fysieke kluis, waarin wachtwoorden worden bewaard, niet kon worden geopend (boze tongen beweren dat de sleutel zoek is). Dit overkwam ICANN, de hoeder van het internet.

... proberen nepwebshops je op te lichten. Tip uit dit artikel: betaal liever met een creditcard dan met iDeal, want dan kun je je geld terugvragen als het misgaat.

... misbruiken criminelen het coronavirus voor phishing-doeleinden.

... gaat het Nederlands Security Meldpunt je benaderen als je een gehackt IoT-device hebt.

... heeft zelfs Facebook een Twitter-account, en dat werd gehackt.